تولید روغنموتور در بخش خصوصی؛ گرفتار چالش جدید
بیش از یکماهونیم است که شرکت نفتسپاهان فروش روغن پایه سبک خود با نام SOC4 را در بورس متوقف کرده و با تمرکز بر بازارهای صادراتی، تولیدکنندگان داخلی را مجبور به واردات روغن مشابه از ترکمنستان کرده است. هر روز هزینههای بنگاه داری تولید روانکار برای بخش خصوصی بالا و بالاتر میرود. از هزینه تمامشدهای که ۲۰درصد بالاتر از قیمت مصوب روغنهای موتوری توسط سازمان حمایت است تا نایاب شدن یکی از روغن پایههای سبک و پرکاربرد برای تولید روغنهای مالتیگرید طی ۴۵روز گذشته که همگی باعث شدهاند چارچوب اقتصاد نحیف بنگاههای خصوصی به لرزه بیفتد. به گزارش روزنامه «دنیایخودرو» تمرکز بر صادرات مواد خام نفتی ازجمله موارد مذمومی است که مقام معظم رهبری در دیدار با نخبگان در مهرماه سال ۹۳از آن بهعنوان بچهپولدار ملی یاد کردند و به شدت بر آن تاختند.
حالا اما بخشی از صنعت روانکارها به دلیل اولویت سیاستهای صادراتی بر تولید ملی درحال ضربه خوردن هستند. یکی از این دلایل، توقف عرضه روغن سبک SOC4 در بورس کالاست. در صورت عدم تامین این روغنپایه سبک در بازار، بسیاری از تولیدکنندگان با مشکلات عدیده تولید مواجه میشوند و درنهایت شرکتهای بخشخصوصی مجبور به جایگزینی آن با پایه۱۸۰ ترکمنستان میشوند.
اما شرایط سه پالایشگاه دیگر یعنی بهران، ایرانول و نفتپارس متفاوت است و از آنجا که روغن پایه توسط این شرکتها تولید میشود بنابراین میتوانند تا حدودی با گرفتن روغن پایههای سبکتر مشکل خود را برطرف کنند. نکته دیگر که فریاد اعتراض دهها واحد تولیدی کوچک و بزرگ را درآورده، قیمت نامتعارف این محصول پرتقاضاست. تاجاییکه براساس محاسبات فنی هر کیلوگرم از این روغن پایه سبک باید ۲۱هزار تومان به فروش برسد ولی درنهایت با رقم ۲۴هزارتومان عرضه میشود.
هرچند مدتهاست خبری از عرضه نیست و بازار به شدت تشنه این محصول صادراتی شده، این روغن که به «روغن ۱۰۰» نیز معروف است، برای تولید روغنهای موتوری مالتیگرید کاربرد دارد و ویسکوزیته آن در دمای ۱۰۰درجه سانتیگراد، به میزان ۴سانتیاستوک است. اگرچه از نگاه مدیران ارشد پالایشگاهی شاید عدمعرضه این محصول در بازار از منافع شرکت و سهامداران بکاهد و اولویت برای مجموعه درآمد ارزی و ارزآوری به کشور باشد اما نکته مهم، ضربه مهلکی است که شرکتهای تولیدی بخشخصوصی میخورند و روزبهروز با بالا رفتن هزینههای مرتبط با مواد اولیه لاغرتر میشوند. مواردی از این دست که برای حلوفصل آنها نیاز به تشکیل تیمهای کارشناسی زبده در بدنه دولت جدید است تا شعار مانعزدایی از تولید به بهترین شکل ممکن محقق شود.